Universiteiten en hogescholen
Met een groep studenten in opleiding (bachelors/masters) naar de Plantentuin?
4 mogelijkheden:
- U staat zelf in voor de begeleiding van uw studenten. Toegang en bezoek zijn gratis.
- U maakt gebruik van onze uitgewerkte studentenrondleiding. Verschillende gespecialiseerde personeelsleden geven u een gevarieerd en actueel beeld van de Plantentuin. Toegang en bezoek zijn gratis.
- U volgt één van onze thematische rondleidingen. Toegang is gratis maar de gids dient betaald te worden.
- U stelt zelf een programma samen door bovenstaande mogelijkheden te combineren.
Wist u dat u infrastructuur zoals het Van Heurckauditorium kan u huren?
Reservatieformulier (PDF-file van 68.2 KB)
Voor praktische en organisatorische vragen kan u terecht op 02 260 09 70 of via info@br.fgov.be.
Inhoudelijke vragen kan u stellen aan de educatieve dienst van de Plantentuin op 02 260 09 62 of via ausloos@br.fgov.be.
1 Hoe zelf een bezoek organiseren?
Als begeleider van een studentengroep weet u zelf het best wat u met uw studenten wil bereiken, het is dus vanzelfsprekend dat u zelf het beste bezoek zal organiseren. Als studentenbegeleider kan u steeds gratis binnen om uw bezoek voor te bereiden. Tijdens de week kan u een medewerker van de educatieve dienst contacteren voor een korte introductie (ausloos@br.fgov.be).
Reserveren noodzakelijk: Reservatieformulier (PDF-file van 68.2 KB)
Hieronder enkele suggesties, de nummers verwijzen naar het bezoekersplan dat u aan de ingang krijgt.
1.1 Thematische mogelijkheden
1.1.1 Vegetaties en aanpassingen van planten
Vegetaties en levensgemeenschappen kan u het best illustreren met enkele kassen van het Plantenpaleis (5). Gecombineerd met de bostuin in de buurt van het jachtpaviljoen (7) en de coniferenverzameling (18) biedt dit traject u een schat aan plantaardige levensvormen en aanpassingen aan de meest diverse omstandigheden. De afwisseling is voelbaar: van de winderige mediterrane kas (5,I) over de dampend vochtige Victoriakas (5,K) naar de koelte van het bos uit onze streken. Binnen de kassen zijn de planten gegroepeerd in geografische bedden. Alle mogelijke levensvormen van planten passeren de revue.
1.1.2 Evolutie, bloembouw en classificatie
De Evolutiekas (5,B) schetst de ontwikkeling van het Plantenrijk van het prille begin tot de bloemplanten van vandaag. Mosvarens, varens, paardenstaarten en naaktzadigen zijn hier in grote aantallen aanwezig. Reconstructies en levende planten geven een volledig beeld van de plantenevolutie. Het laatste deel van de kas is gewijd aan de bloemplanten. Er is een overzicht van de oudste families van de bloemplanten.
Het Herbetum (17) is de zone bij uitstek om classificatie te illustreren. De planten staan in familieverband gegroepeerd. Deze tuin volgt het systeem van Cronquist en Thaktajan. Aan u om de APG-ordes uit te leggen.
Zowel in het Herbetum (5) als in het Fruticetum (15) zal u honderden wilde voorouders van gekende tuinplanten aantreffen. Ook in de Lentekas (5,A) en in de Mediterrane kas (5,I) van het Plantenpaleis (5) groeien verwanten van gekende tuinplanten. In de plantbedden (26) voor de Oranjerie (10) groeien verschillende halfwinterharde plantensoorten.
In de tuinaanleg vormen bloeiende struiken de ruggengraat van elk goed tuinontwerp. Naast het Fruticetum (15) kan u ook in de Hydrangeacollectie (21) en het Rododendronbos (22) verschillende toepassingen van struiken in tuin en landschap bekijken. Een wandeling langs de ringweg voert u langs de Lange Border (13) waar u verschillende fors uitgegroeide exemplaren van sierstruiken zal aantreffen. Op de bezoekersfolder staan een aantal merkwaardige bomen aangegeven.
De Plantentuin herbergt 18.000 soorten planten uit alle uithoeken van de wereld. In de mate van de mogelijkheden bieden we deze planten de beste groeiomstandigheden. Lichtcondities, substraten, potten, waterregimes, microklimaat worden allemaal gemanipuleerd. Er zijn verschillende kassen en tuinen met zeer verschillende groeiomstandigheden te bezoeken. In het Plantenpaleis (5) zijn de meeste substraten op basis van gecomposteerde cocosvezels, wij beperken het gebruik van turf zo veel mogelijk.
Het landschap rondom de Oranjerie (10) is authentiek (van de hand van de franse architect Verly, 1818). Het geheel van kronkelende paden, vijvers, open ruimtes en zichtassen is historisch goed bewaard gebleven en is een type voorbeeld van 19e eeuwse landschapsarchitectuur.
Er zijn ook verschillende bouwwerken: de Oranjerie (10) met de ommuurde Oranjerietuin (25), daarnaast is er ook de Vriendschapstempel (9): een mooi voorbeeld van een 19e eeuwse folie. Verspreid door het domein staan nog een aantal sierbouwwerken (6, 7, 8).
In het Plantenpaleis (5) is Mabundu volledig gewijd aan tropische economische planten. Hier kan u koffie, katoen, rijst en dergelijke meer vinden. Ook een aantal medicinale planten staan hier gepresenteerd. In het Herbetum (17) groeien een aantal cultuurgewassen. De tuin met geneeskrachtige planten (16) bevat honderden plantensoorten met medicinale eigenschappen.
In dit kader kan u met een studentengroep ook het scholenatelier "Planten in ons leven" volgen, zeker voor studenten lerarenopleiding een aanrader.
De zone van Wild Meise (19) telt verschillende habitats: bos, broekbos en hooiweides. Met een gericht beheer verwijderen we gaandeweg exotische elementen uit deze zone en stimuleren we de inheemse plantengroei. Een uitgepijlde wandeling met folder voert u langs een aantal inheemse bomen. Samen met vrijwilligers en scholen organiseren we hier regelmatig beheerswerken.
Een andere interessant gebied is de Machoechel (14), een vochtig hooiland langs het Fruticetum. Verspreid door het domein komen grote populaties van bosanemonen, daslook en andere voorjaarsbloeiers voor. Ook de mycoflora van het domein is bijzonder rijk met ondermeer talrijke boletensoorten.
1.1.8 Insectenetende planten, mierenplanten, orchideeën en epifyten
Dit zijn populaire groepen waar ook studenten graag iets meer over horen. Over de meeste van deze groepen kan u op de website een infoblad vinden. De planten bevinden zich vooral in de Victoriakas (5, K) en in de Bergregenwoudkas (5, H).
De Plantentuin biedt een ongekende rijkdom aan vormen, texturen, materialen, lichtcondities en kleuren, variërend per seizoen. U bent welkom om hier inspiratie op te doen of om te leren observeren. Afgevallen plantenmateriaal (bladeren e.d.) mag u gebruiken. Indien u een bepaald project wil uitwerken neem dan contact op met de educatieve dienst (ausloos@br.fgov.be).
1.2 Praktische informatie
1.2.1 Aantallen en begeleiders
Indien u zelf een groep begeleidt voorzie dan 1 begeleider per 20 personen. Splits de groep op in kleine groepen van een twintigtal studenten. Dit is het ideale aantal.
Voorzie voldoende tijd voor een bezoek aan de Plantentuin, voor een studentengroep is een verblijfsduur van 4 uur het absolute minimum.
Studentengroepen in opleiding (bachelor & masters) hebben tijdens de normale openingsuren gratis toegang tot de publieke delen van de Plantentuin
Ook als u zelf uw groep begeleidt vragen wij u om ons op de hoogte te brengen op 02 260 70 of via info@br.fgov.be. U heeft vrije toegang tot de publieke delen van de Plantentuin tijdens normale openingsuren. Indien u delen van de Plantentuin wil bezoeken die buiten het publiek toegankelijke deel vallen dan neemt u eveneens contact op zodat de betrokken personen tijdig op de hoogte gebracht kunnen worden.
2 De studentenrondleiding
Voor bachelor- en masteropleidingen biedt de Plantentuin een georganiseerd bezoek aan. Hierbij krijgen de studenten een idee van wat er zich afspeelt in de Plantentuin zelf. Elk bezoek start in het Van Heurck-auditorium. De studenten krijgen een algemeen overzicht van de verschillende onderdelen van de Plantentuin en van het lopende onderzoek. Daarna kan u kiezen uit twee modules die elk op een andere manier de Plantentuin belichten. Telkens zullen enkele van onze personeelsleden, verantwoordelijk voor hun terrein, uw groep te woord staan en uitleg geven. Zo heeft u steeds de meest actuele informatie. Wij organiseren echter geen thematische bezoeken op aanvraag. Indien u een bepaald thema zou willen uitgewerkt zien dan kan u altijd met de educatieve dienst contact opnemen (ausloos@br.fgov.be). Door het internationaal en meertalig karakter van de Plantentuin kan het uitzonderlijk voorvallen dat u een niet Nederlandstalige (Frans of Engels) uitleg krijgt. Wij brengen u hiervan vooraf op de hoogte. Uiteraard streven wij ernaar om het volledige bezoek in de taal van uw keuze te brengen.
2.1 Overzicht
De presentatie schetst in een half uur de geschiedenis van de Plantentuin en geeft een overzicht van de verschillende onderdelen van de instelling. Bibliotheek, Herbarium, Levende collecties en het actueel wetenschappelijke onderzoek worden kort uitgelegd. Er is een korte vraag-antwoord sessie voorzien.
2.1.2 Drie locaties naar keuze:
1) Het Herbarium: bijna 4 miljoen specimens
2) De Bibliotheek: 4,5 km plantenboeken
3) De onderzoeksverzamelingen: de koffiefamilie of Rubiaceae
4) De onderzoeksverzamelingen: wilde boonachtigen en zadenbank (om technische redenen enkel bezoek in groepjes van 10 personen, maximum 3 groepen per dag)
5) De publieke kassen van het Plantenpaleis: 10.000 plantensoorten van mediterraan tot tropisch
6) Openlucht verzamelingen: 8.000 plantensoorten uit de gematigde streken
7) Opkweek en vermeerderingszone van onze levende collecties
Wetenschappers of vakmensen van de Plantentuin vatten post op de door u gekozen 3 locaties, ze geven er wat uitleg en beantwoorden de vragen van uw groep. Vrijwilligers (stewards) vergezellen de werkbare deelgroepjes van max 30 studenten waarin uw groep wordt opgedeeld en zorgen dat ze mooi op tijd op de juiste locatie geraken.
2.2 Praktische informatie
U kan de studentenrondleiding reserveren via het reservatieformulier (PDF-file van 68.2 KB). Geef het aantal studenten op, de studierichting en een aantal data waarop het bezoek kan plaatsvinden.
U krijgt van ons een uitgewerkt programma terug.
2.2.2 Aantallen en begeleiding
Voor de studentenrondleiding kunnen wij maximaal 90 studenten per sessie ontvangen. Na de introductie wordt de groep opgesplitst in drie groepen van maximaal 30 personen. In de mate van het mogelijke sturen wij enkele van onze vrijwilligers als steward mee om de groep te begeleiden, dit is echter niet altijd mogelijk voorzie dus zelf voldoende begeleiders. Indien mogelijk vragen wij u om in totaal minstens drie begeleiders te voorzien. Deze begeleiders krijgen een detailplan met locaties en routes.
De studentenrondleiding duurt ongeveer 2 uur.
De studentenrondleiding wordt gratis aangeboden aan alle bachelors en mastersopleidingen die de Plantentuin voor studiedoeleinden bezoeken.
3 Thematische rondleidingen
Naast de studentenrondleiding biedt de Plantentuin ook verschillende thematische geleide bezoeken aan, deze duren ongeveer 1.5 tot 2 uur. Deze rondleidingen worden verzorgd door onze opgeleide plantentuingidsen, zij volgen een cursus en krijgen regelmatig vormingsmomenten; zij kennen de Plantentuin door en door. Zij zijn echter meestal geen bioloog, zuiver wetenschappelijke vragen stelt u beter onze vaste personeelsleden. U kan een geleid bezoek perfect combineren met een studentenrondleiding.
Naast een algemene rondleiding zijn er de volgende thematische rondleidingen
- Het Plantenpaleis
- Groene magie in openlucht
- De Tuin met geneeskrachtige planten
- Achter de schermen
- De Evolutiekas
Voor deze rondleidingen dient de normale gidsenvergoeding betaald te worden.
4 All of the above
U kunt zelf verschillende elementen van hierboven combineren. Dit is een goede optie wanneer u met grote groepen studenten komt. Wij helpen u graag bij het opstellen van een dagprogramma.
Reservatieformulier (PDF-file van 68.2 KB)
Infrastructuur en voorzieningen
Leslokaal
Mits tijdige reservatie via reservatieformulier (PDF-file van 68.2 KB) of via 02 260 09 70 kan u gebruik maken van het Van Heurck-auditorium om een zelf een les te geven. Het auditorium ligt in het Herbariumgebouw, vlakbij het Plantenpaleis en beschikt over een aparte ingang en toiletten. Het auditorium biedt plaats aan 90 studenten. U beschikt er over een computer met projector. In het auditorium is ook een zaaltje ter beschikking met 10 tafels en 30 stoelen, uitgerust met DVD-speler en flatscreen. U kan ook zelf uw lesmateriaal mee brengen. Voor lesopdrachten verhuren wij het auditorium aan €75 per halve dag.
Maaltijden
Meegebrachte maaltijden kunnen gegeten worden op de banken in het domein. Op het Pachthof en op de terrassen voor de Oranjerie kan u tafels en stoelen vinden. Op het Pachthof staat een drankautomaat, in de Oranjerie kan u tussen 1 april en 1 november drank en kleine maaltijden kopen. Eten in de serres is niet toegestaan.
Kleine studentengroepen (< 15 personen) kunnen een maaltijd bestellen in de personeelskantine. De maaltijd (€6) bestaat uit soep, dagmenu en een stuk fruit of dessertje. Er is een vegetarische optie. Broodjes smos (€1.5) of croque-monsieurs (€2) kunnen ook besteld worden. Het exacte aantal maaltijden dienst minstens één werkweek op voorhand doorgegeven te worden op 02 260 09 70 of op info@br.fgov.be. De maaltijd wordt genomen tussen 12u30 en 13u00. (zie ook op het reservatieformulier)
De Tuinwinkel
In de Tuinwinkel (4) kan u een aantal kleine publicaties vinden over sommige deelcollecties. U kan er ook de eigen publicaties van de Plantentuin zoals de Flora van België kopen. Verder biedt de Tuinwinkel een brede waaier aan boeken over planten en horticultuur.
Plantenvinder
U bent op zoek naar een specifieke plant? Controleer vooraf of deze in onze collecties aanwezig is door de wetenschappelijke naam in te vullen onder der rubriek 'Search the Living Plant Collections' op volgende internetpagina: http://www.plantentuinmeise.be/RESEARCH/COLLECTIONS/LIVING/LIVCOL/index.html
Als resultaat krijgt u een sectornummer. Met de sectorkaart, die u er aantreft onder de rubriek 'Map of the Garden', kan u de plant zoeken, opgelet, sommige sectoren zijn vrij groot. Indien u de plant niet vindt dan kan u met de levende verzamelingen contact opnemen (thierry.vanderborght@br.fgov.be; 02 260 09 76).
Een gelijkaardige zoekrobot met de mogelijkheid tot het afdrukken van uw selectie op een sectorenplannetje, is ter beschikking in de Tuinwinkel.
Wij kunnen onmogelijk garanderen dat alle planten steeds beschikbaar zijn. Planten volgen hun eigen ritme, sommige planten sterven, soms verandert de presentatie in een tuin of kas.
Gebruik van plantenmateriaal
In beperkte mate kan de plantentuin materiaal aanleveren voor studiedoeleinden, het dient hier echter om materiaal te gaan waarvoor in de gewone handel geen alternatief bestaat of dat niet vlot verkrijgbaar is uit andere bronnen. Dit materiaal kan bekomen worden door de verantwoordelijke voor de levende verzamelingen te contacteren (thierry.vanderborght@br.fgov.be; 02 260 09 76). U preciseert welke soorten u nodig heeft; welk materiaal (bladeren, bloemen,…) en waarvoor u het nodig heeft. U staat zelf in voor het transport van dit materiaal.
Toegankelijkheid
Het overgrote deel van het domein is toegankelijk voor het publiek; dienstzones niet. Gelieve de signalisatie te respecteren. U mag de graspaden gebruiken, ook wandelen en zitten op de grasvelden is toegestaan, let wel ze kunnen zeer drassig zijn. De Plantentuin is elke dag van het jaar open vanaf 9u30, de sluitingstijd is seizoensafhankelijk.
Het Van Heurck-auditorium is toegankelijk voor rolwagens, in de vernieuwde kassen van het Plantenpaleis is steeds een volledig vlakke weg voorzien, ook de verharde wegen in het Herbetum zijn perfect bruikbaar voor rolwagens. Het Fruticetum is, zeker bij nat weer, moeilijker toegankelijk.
Opgelet, bij stormachtig weer kan de Plantentuin gesloten worden. Neem hiervoor als richtlijn de radioberichten, wanneer het Brusselse Terkamerenbos voor autoverkeer wordt gesloten, zal ook de Plantentuin hoogstwaarschijnlijk dicht zijn. U kan dit controleren op 02 260 09 70.
Folderaanbod en educatieve werking
De Plantentuin geeft een aantal folders uit, deze zijn de verkrijgen aan de ingangen. Zorg dat uw studenten, of minstens elke begeleider een bezoekersfolder heeft. Daarnaast geven de seizoensfolders tips om bepaalde delen van het domein de bezoeken.
Voor het basis- en secundair onderwijs ontwikkelde de Plantentuin een aantal educatieve ateliers.Reservatieformulier (PDF-file van 68.2 KB)
